Шээсний хүчил ихсэх нь: Бөөр, тулай өвчин, чулуунаас хэрхэн сэргийлэх вэ?

Танилцуулга

Та саяхан цусны шинжилгээ өгөөд “шээсний хүчил ихэссэн байна” гэсэн хариу сонсоод гайхаж сууна уу? Бие тань зүгээр, ямар нэгэн зовиур илрээгүй тул үүнд санаа зовох шаардлагатай эсэхэд эргэлзэж байж болох юм.

Шээсний хүчил ихсэх буюу гиперурикеми нь орчин үед маш түгээмэл тохиолддог бөгөөд ойролцоогоор 5 хүн тутмын 1-д ажиглагддаг үзүүлэлт юм. Ихэнх тохиолдолд энэ нь ямар нэгэн шинж тэмдэггүй байдаг тул хүмүүс анзааралгүй өнгөрөөх нь элбэг байдаг.

Гэвч энэ үзүүлэлт өндөр гарах нь таны бие махбод, ялангуяа бөөр болон бодисын солилцооны системд өөрчлөлт орж байгааг илтгэх дохио юм. Энэхүү нийтлэлээр бид шээсний хүчил гэж юу болох, энэ нь бөөрний чулуу болон тулай өвчинтэй хэрхэн холбогддог, мөн амьдралын хэв маягаа хэрхэн өөрчлөх талаар дэлгэрэнгүй зөвлөгөөг хүргэж байна.

Шээсний хүчил гэж юу вэ? Бие махбодод ямар үүрэгтэй вэ?

Бидний өдөр тутамд идэж буй хоол хүнс бие махбодод шингэх явцад олон төрлийн химийн урвал явагддаг. Үүний нэг нь хоол хүнсэнд агуулагдах “пурин” хэмээх бодис задрах үйл явц бөгөөд үүнээс шээсний хүчил үүсдэг.

Хэвийн үед шээсний хүчил нь цусанд уусч, бөөрөөр шүүгдэн, шээсээр дамжин биеэс гадагшилдаг хаягдал бодис юм. Хэрэв бөөрний үйл ажиллагаа сулрах эсвэл бие махбод хэт их хэмжээний шээсний хүчил үйлдвэрлэвэл цусан дахь хэмжээ нь нэмэгддэг.

Цусан дахь шээсний хүчлийн хэмжээ хэвийн хэмжээнээс хэтрэхийг анагаах ухаанд гиперурикеми буюу шээс хүчил ихсэх гэж нэрлэдэг. Энэхүү өөрчлөлтийг хамгийн түрүүнд цусны шинжилгээний хариу дээрээс олж харах боломжтой байдаг.

Шээсний хүчил ихсэх нь өвчин үү, эсвэл зүгээр л нэг анхааруулга уу?

Олон хүн шээсний хүчил ихэссэн гэдгийг сонсоод шууд өөрийгөө хүнд өвчтэй болчихлоо гэж айж сандардаг. Бодит байдал дээр шээсний хүчил өндөр байх нь шууд өвчин биш бөгөөд харин таны биеэс өгч буй “анхааруулга” юм.

Шээсний хүчил ихтэй хүн бүр тулай өвчтэй болдоггүй гэдгийг ойлгох хэрэгтэй. Тухайлбал, АНУ-д хүн амын ердөө 5 орчим хувь нь тулай өвчтэй байдаг бөгөөд энэ нь эрэгтэйчүүдэд эмэгтэйчүүдээс 4 дахин илүү тохиолддог байна.

Ихэнх тохиолдолд энэ өөрчлөлт нь ямар ч шинж тэмдэггүй явагддаг. Харин үүнийг анхаарахгүй удаан явснаар биед шээсний хүчлийн талстууд хуримтлагдаж, тулай болон бөөрний чулуу зэрэг хүндрэлүүд үүсэхэд л анхны шинж тэмдгүүд илэрч эхэлдэг байна.

Мөн шээсний хүчил удаан хугацаанд өндөр байх нь зөвхөн үе мөч, бөөрөөр хязгаарлагдахгүй. Энэ үзүүлэлт нь бөөрний архаг өвчин, зүрхний өвчин, даралт ихсэлт, элэгний өөхлөлт, бодисын солилцооны хам шинжтэй холбоотой болох нь судалгаагаар тогтоогдсон. Тиймээс үүнийг “жижиг зүйл” гэж орхилгүй, биеэ бүхэлд нь хянах сануулга болгон ашиглах нь хамгийн зөв хандлага юм.

Монголчуудын амьдралын хэв маяг ба шээсний хүчлийг өдөөгч хүчин зүйлс

Монголчуудын уламжлалт болон орчин үеийн хооллолтын хэв маяг нь шээсний хүчил ихсэх эрсдэлийг шууд нэмэгдүүлдэг талтай. Бид өдөр тутамдаа улаан мах, дотор эрхтний мах (элэг, бөөр г.м)-ийг их хэмжээгээр хэрэглэдэг нь пурины хэмжээг огцом өсгөдөг.

Үүнээс гадна найз нөхдөөрөө уулзах, баяр ёслолын үеэр архи, ялангуяа шар айраг тогтмол хэрэглэх нь бөөрний шүүх үйл ажиллагааг саатуулдаг. Шар айрагны хувьд согтууруулах ундаа агуулаагүй хувилбар нь ч пурин ихээр агуулдаг тул шээсний хүчлийг ихэсгэдэг байна.

Мөн орчин үед фруктозын сироптой чихэрлэг ундаа, бэлэн шүүс, амттан их хэрэглэх болсон нь эрсдэлийг улам нэмэгдүүлж байна. Эдгээрээс гадна дараах хүчин зүйлс шээсний хүчил ихсэхэд нөлөөлдөг:

  • Илүүдэл жин болон таргалалт
  • Удамшлын нөлөө
  • Бамбай булчирхайн үйл ажиллагааны дутагдал
  • Шээс хөөх эм болон дархлаа дарангуйлах зарим эмүүд
  • Шингэн дутагдах буюу өдөрт уух усны хэмжээ бага байх — ялангуяа өвлийн улиралд цангах мэдрэмж буурч, ус уух нь мэдэгдэхүйц багасдаг тул санаатайгаар хэвшил болгох хэрэгтэй

Эдгээрээс эмтэй холбоотой нэг зүйлийг онцлох нь зүйтэй: хэрэв та даралтын улмаас шээс хөөх эм тогтмол уудаг бол энэ нь шинжилгээний хариунд нөлөөлж болдог тул эмээ дур мэдэн зогсоолгүй, хариугаа эмчдээ үзүүлж зөвлөгөө авах хэрэгтэй.

Шээсний хүчил ихэссэний улмаас үе мөч өвдөж эхэлбэл энэ нь тулай өвчний шинж тэмдэг байж болох тул цаг алдалгүй мэргэжлийн эмчид хандах хэрэгтэй.

Бөөрний чулуу ба шээсний хүчлийн нягт холбоо

Цусан дахь шээсний хүчил ихэссэнээр бөөрөөр шүүгдэх хэмжээ нь нэмэгдэж, улмаар бөөрөнд чулуу үүсэх таатай нөхцөл бүрддэг. Нийт тохиолдож буй бөөрний чулууны 8-10%-ийг шээсний хүчлийн чулуу эзэлдэг байна.

Эдгээр чулуунууд нь шээсэнд шээсний хүчил хэт их байх эсвэл шээс байнга хэт хүчиллэг (pH бага) байх үед үүсдэг. Шээсний хүчлийн чулуу үүсэхэд нөлөөлдөг гол шалтгаануудад пурин ихтэй хоолны дэглэм, таргалалт, 2-р хэлбэрийн чихрийн шижин, давс болон сахарын хэт их хэрэглээ, ус дутуу уух зэрэг орно.

Хэрэв танд дараах шинж тэмдгүүд илэрвэл энэ нь бөөрний чулуу үүссэнийг илтгэж байж болзошгүй тул анхааралтай байгаарай:

  • Нуруу, хажуу бие болон аарцаг орчмоор хүчтэй өвдөх
  • Шээсэнд цус илрэх (ягаан эсвэл улаан туяатай болох)
  • Дотор муухайрах, бөөлжих
  • Шээс булингартах эсвэл эвгүй үнэртэй болох
  • Халуурах, чичрэх (халдвар хавсарсан үед)

Эдгээр шинж тэмдгүүдийн талаар илүү дэлгэрэнгүйг бөөрний чулууны шалтгаан, шинж нийтлэлээс уншиж танилцах боломжтой.

Шээсний хүчлийн чулууны нэг онцлог давуу тал нь бусад төрлийн чулууг бодвол мэс ажилбаргүйгээр уусгаж эмчлэх боломж өндөр байдагт оршино. Шээсийг шүлтжүүлэх эм (жишээ нь калийн цитрат), шээсний хүчил бууруулах эмчилгээ, мөн их хэмжээний шингэн уух хослол нь жижиг чулууг аажмаар уусгадаг. Энэ зорилгоор өдөрт 3 орчим литр шингэн ууж, ойролцоогоор 2.5 литр шээс ялгаруулахыг зөвлөдөг байна.

Харин том хэмжээтэй эсвэл шээсний замыг бөглөсөн чулууны үед холтосны долгионоор бутлах, дурангийн ажилбар, эсвэл арьсаар дамжуулан чулуу авах мэс засал зэрэг аргуудыг хэрэглэдэг. Аль аргыг сонгохыг чулууны хэмжээ, байрлал, таны биеийн байдлаас хамаарч эмч шийднэ.

Шээсний хүчил ихсэх нь: Бөөр, тулай өвчин, чулуунаас хэрхэн сэргийлэх вэ?

Тулай өвчний аюул: Үе мөчний чимээгүй дайсан

Шээсний хүчлийн хэмжээ цусанд хэт өндөр удаан хугацаанд байснаар үе мөчний орчимд нарийн, зүү шиг хэлбэртэй талстууд үүсч хуримтлагддаг. Энэхүү талстууд нь үе мөчийг үрэвсүүлж, тэсвэрлэхийн аргагүй хүчтэй өвдөлт үүсгэдэг бөгөөд үүнийг тулай өвчний довтолгоо гэж нэрлэдэг.

Эмчилгээ хийлгээгүй тохиолдолд тулайн цочмог өвдөлт нь ихэвчлэн 1-2 долоо хоног үргэлжилдэг. Хэрэв тулайг анхаарахгүй орхивол өвдөлтийн давтамж улам ойртож, өвдөх хугацаа нь уртсан, улмаар үе мөчийг эргэшгүйгээр гэмтээх аюултай.

Сайн мэдээ гэвэл, тулайн өвдөлт эхэлмэгц тохирох эмийг ууж эхэлбэл 2 хоногийн дотор үйлчилж, өвдөлт намддаг. Довтолгооны үед үрэвслийн эсрэг эм зэрэг өвдөлт намдаах эмчилгээг, харин шаардлагатай тохиолдолд шээсний хүчлийг бууруулах урт хугацааны эмчилгээг эмч тогтоодог. Гэхдээ өвдөлт намдсан ч эмчийн зааврын дагуу шээсний хүчил бууруулах эмийг тогтмол, тасралтгүй уух нь дараагийн өвдөлтөөс сэргийлэх цорын ганц арга юм.

Хөдөлгөөний хувьд тулайтай хүн дасгал хөдөлгөөнөөс татгалзах шаардлагагүй — харин ч эсрэгээрээ, үе мөчийг хэт дарамтлахгүй дасгал (алхалт, усанд сэлэлт г.м) тогтмол хийх нь жингийн хяналт, бодисын солилцоонд эерэгээр нөлөөлдөг. Мөн тамхинаас гарах нь биеийн ерөнхий эрүүл мэндэд чухал алхам болдог.

Хэрэв та бөөрөө хамгаалж, чулуу үүсэхээс урьдчилан сэргийлэхийг хүсвэл чулуунаас сэргийлэх зөвлөмжүүдийг дагаж, өдөр тутамдаа бөөрөө эрүүл байлгах дадлуудыг хэвшүүлээрэй.

URO MED ЭМНЭЛЭГ

Уро Мед эмнэлэг нь олон жилийн туршлагатай мэргэжлийн чадварлаг баг хамт олон дараах үйлчилгээг та бүхэнд үзүүлж байна.

Шээсний хүчлийг хэрхэн оношилдог вэ? (Шинжилгээний заавар)

Шээсний хүчлийн түвшинг тодорхойлохын тулд цусны болон шээсний шинжилгээ-г ашигладаг. Эдгээр шинжилгээнүүд нь өөр өөрийн гэсэн онцлогтой бөгөөд эмчид онош тавихад чухал мэдээлэл өгдөг.

  1. Цусны шинжилгээ: Энэ нь маш хурдан бөгөөд 5 хүрэхгүй минутын дотор цуснаас сорьц авч гүйцэтгэдэг. Энэхүү шинжилгээгээр цусан дахь шээсний хүчлийн хэмжээг шууд тодорхойлох бөгөөд тулай өвчний сэжигтэй үед, мөн хавдрын хими эмчилгээний үед эсүүд ихээр задрахыг хянах зорилгоор хийдэг. Та өөрийн ерөнхий үзүүлэлтийг цусны шинжилгээний хариу хэсгээс хянаж болно.
  2. Шээсний шинжилгээ: Энэ шинжилгээг ихэвчлэн 24 цагийн турш цуглуулсан шээсээр хийдэг. Шинжилгээ өгөх өдрийн хамгийн эхний өглөөний шээсийг суултуурт асгаж, түүнээс хойшхи 24 цагийн бүх шээсийг тусгай саванд цуглуулдаг. Энэ нь шээсний хүчил бөөрний чулуу үүсэх шалтгаан болж байгаа эсэхийг тодруулахад тусалдаг бөгөөд дэлгэрэнгүйг шээсний шинжилгээний хариу хэсгээс харах боломжтой.

Шинжилгээ өгөхийн өмнө таны уудаг зарим эмүүд, тухайлбал аспирин, ниацин (витамин B-3) зэрэг нь шинжилгээний хариунд нөлөөлж болохыг анхаараарай. Тиймээс шинжилгээ өгөхөөс өмнө ууж буй бүх эмээ эмчдээ хэлэх хэрэгтэй бөгөөд эмчийн зөвшөөрөлгүйгээр эмээ дур мэдэн зогсоож болохгүй. Шинжилгээнд хэрхэн зөв бэлдэх талаар шинжилгээнд бэлтгэх заавартай танилцаарай.

Цусан дахь шээсний хүчил өндөр гарах нь бие махбод энэ бодисыг хэт их үйлдвэрлэж байгаа эсвэл бөөр хангалттай гадагшлуулж чадахгүй байгааг илтгэдэг. Энэ нь тулай, бөөрний өвчин, лейкеми, хими эмчилгээ, архины тогтмол хэрэглээ, жирэмсний хожуу үеийн хордлого (преэклампси) зэрэгтэй холбоотой байж болно. Харин шээсний хүчил бага гарах тохиолдол маш ховор бөгөөд эрүүл мэндэд ноцтой асуудал үүсгэдэггүй.

Нэмэлт шинжилгээ, оношилгоо хэзээ хэрэгтэй вэ?

Зөвхөн цусны үзүүлэлтээр бүх асуултад хариулт өгөх боломжгүй үе бий. Тулай сэжиглэсэн тохиолдолд үений шингэнд шинжилгээ хийж, талст байгаа эсэхийг шууд тодорхойлж болдог. Бөөрний чулуу гарсан бол чулууны найрлагыг шинжлэх нь ямар төрлийн чулуу болохыг тогтоож, цаашдын сэргийлэлтийн чиглэлийг зөв сонгоход тусалдаг.

Мөн бөөр, шээсний замын байдлыг дүрслэн харахын тулд ЭХО, шаардлагатай бол компьютер томографи (CT) болон рентген шинжилгээг хэрэглэдэг. Эдгээр нь чулууны хэмжээ, байрлал, бөглөрөл үүссэн эсэхийг тодорхойлоход чухал үүрэгтэй.

Хооллолт болон амьдралын хэв маягийг өөрчлөх нь: Шээсний хүчлийг бууруулах алхмууд

Шээсний хүчил ихэссэн үед хамгийн эхний бөгөөд хамгийн үр дүнтэй алхам бол хооллолт болон амьдралын хэв маягаа өөрчлөх явдал юм. Доорх хүснэгтэд ямар хүнсийг хязгаарлаж, ямар хүнсийг сонгох ёстойг нэгтгэн харуулав.

Хязгаарлах хүнсний бүтээгдэхүүн (Пурин ихтэй) Хэрэглэхийг зөвлөх хүнсний бүтээгдэхүүн
Улаан мах (үхэр, хонь, морины мах) Шинэ даруулсан жимс, хүнсний ногоо
Дотор эрхтнүүд (элэг, бөөр, зүрх) Бүхэл үрийн тариа, овъёос
Зарим далайн бүтээгдэхүүн (хулд, сам хорхой) Тослог багатай сүү, цагаан идээ
Шар айраг (согтууруулах бус нь ч мөн адил) Их хэмжээний цэвэр ус
Фруктозын сироптой чихэрлэг ундаа, бэлэн шүүс Өндөг, самар, үр тариа

Энд нэг зүйлийг тодруулах нь чухал: махнаас бүрэн татгалзах шаардлагагүй. Гол нь хэмжээ болон давтамжаа тохируулж, дотор эрхтний махыг аль болох хязгаарлаж, хажуугаар нь ногоо, бүхэл үр тариаг хоолондоо тогтмол нэмэх явдал юм. Ийм дунд замын өөрчлөлт нь урт хугацаанд тогтвортой хэрэгжих магадлал өндөртэй.

Амьдралын хэв маягийн хувьд дараах өөрчлөлтүүдийг хийхийг зөвлөж байна:

  • Шингэн сайн уух: Өдөрт 2.7-3.7 литр шингэн (голдуу цэвэр ус) уухыг зөвлөдөг. Энэ нь бөөрийг угааж, шээсний хүчлийг гадагшлуулахад тусална.
  • Эрүүл жингээ барих: Илүүдэл жингээ хасах нь шээсний хүчлийг бууруулна. Гэхдээ жингээ хэт огцом хасах нь шээсний хүчлийг түр хугацаанд өсгөдөг тул аажмаар хасах хэрэгтэй.
  • Архины хэрэглээг хязгаарлах: Долоо хоногт архины хэрэглээг 14 нэгжээс хэтрүүлэхгүй байх бөгөөд дунд нь заавал архи хэрэглэхгүй өдрүүдийг төлөвлөх хэрэгтэй.
  • Чихэрлэг ундаа, амттанг хязгаарлах: Фруктоз ихтэй ундаа, амттан нь шээсний хүчлийг нэмэгдүүлдэг тул аль болох цэвэр усаар орлуулаарай.
  • Тамхинаас гарах: Тамхинаас гарах нь судасны уян хатан чанарыг сайжруулж, бөөрний цусан хангамжийг дэмждэг.

Шээсний хүчил өндөр байх нь зөвхөн үе мөч, бөөрөөр хязгаарлагдахгүй. Судалгаагаар энэ нь зүрхний өвчин, даралт ихсэлт, элэгний өөхлөлт, бодисын солилцооны хам шинж болон чихрийн шижин өвчинтэй нягт холбоотой болох нь тогтоогдсон тул цогцоор нь анхаарах шаардлагатай.

Хэзээ эмчид яаралтай хандах шаардлагатай вэ?

Шинж тэмдэггүй өндөр түвшин нь ихэвчлэн яаралтай эмийн эмчилгээ шаарддаггүй бөгөөд тогтмол шинжилгээгээр хянаж, хоолны дэглэмээ өөрчлөхөд хангалттай байдаг. Гэвч зарим тохиолдолд цаг алдалгүй эмнэлгийн тусламж авах шаардлагатай болдог.

Хэрэв таны үе мөч гэнэт маш хүчтэй өвдөж, хавдахын зэрэгцээ халуурах, дотор муухайрах шинж тэмдэг илэрвэл энэ нь үений халдварын шинж байж болзошгүй тул яаралтай тусламж авах шаардлагатай.

Мөн бөөрний чулуу бөглөрсний улмаас нуруугаар тэсэхийн аргагүй өвдөх, шээж чадахгүй болох, шээсэнд их хэмжээний цус илрэх үед цаг алдалгүй нарийн мэргэжлийн бөөрний эмчид хандах хэрэгтэй.

Түгээмэл асуулт, хариулт (FAQ)

1. Шээсний хүчил өндөр гарсан бол заавал эм уух уу?

Үгүй. Хэрэв танд тулай өвчний зовиур илрээгүй, бөөрөнд чулуу үүсээгүй буюу ямар нэгэн шинж тэмдэггүй байгаа бол шууд эм уух шаардлагагүй. Эхний ээлжинд хооллолт болон амьдралын хэв маягаа өөрчилж, эмчийн хяналтанд шинжилгээгээ давтан өгөх хэрэгтэй.

2. Шээсний хүчлийн чулууг мэс засалгүйгээр уусгаж болдог уу?

Тийм ээ, боломжтой. Шээсний хүчлийн чулуу нь бусад бөөрний чулууг бодвол шээсийг шүлтжүүлэх тусгай эмүүд (жишээ нь калийн цитрат), шээсний хүчил бууруулах эмчилгээ болон их хэмжээний шингэн уух замаар уусч алга болох магадлал өндөртэй байдаг.

3. Шар айраг уухгүй ч согтууруулах ундаагүй пиво ууж болох уу?

Болохгүй. Согтууруулах бодисгүй шар айраг нь мөн адил пурин ихээр агуулдаг тул шээсний хүчлийг ихэсгэж, тулай хөдлөх эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг. Тиймээс шээсний хүчил өндөртэй хүмүүс шар айрагны төрлийн ундаанаас бүрэн татгалзах хэрэгтэй.

4. Тулай өвчний үед өвдөлт намдсан бол эмээ зогсоож болох уу?

Болохгүй. Тулай өвдөхгүй байгаа үед ч шээсний хүчил бууруулах эмийг эмчийн зааврын дагуу тогтмол уух ёстой. Эмийг дур мэдэн зогсоовол цусан дахь шээсний хүчил эргэн өсч, тулай дахин хөдлөх эрсдэлийг үүсгэдэг.

5. Шээсний хүчлийн шинжилгээ өгөхийн өмнө аспирин ууж болох уу?

Аспирин болон зарим төрлийн аминдэмүүд (жишээ нь ниацин) нь шээсний хүчлийн шинжилгээний хариунд нөлөөлж, хуурамч өндөр үзүүлэлт гаргаж болдог. Тиймээс шинжилгээ өгөхийн өмнө ууж буй бүх эмээ эмчдээ хэлж, зөвлөгөө авах шаардлагатай.

Уромед эмнэлэгт хэзээ хандах вэ?

Шээсний хүчил ихсэх нь бөөр, үе мөч болон бодисын солилцооны өвчнүүдийг холбодог чухал үзүүлэлт юм. Уромед эмнэлэг нь бөөрний чиглэлээр мэргэшсэн бөгөөд танд нэг дороос цогц оношилгоо, эмчилгээг санал болгож байна.

Хэрэв таны шинжилгээнд шээсний хүчил өндөр гарсан бол манай лабораторид цусны шинжилгээг давтан баталгаажуулж, бөөрний үйл ажиллагааг хамт хянуулах боломжтой. Үүний дараа дотрын эмчийн үзлэгт орж, шаардлагатай тохиолдолд бөөрний болон үений ЭХО оношилгоог нэг дороос хийлгэх боломжтой тул та олон газар явж цаг алдахгүй.

Эмч таны шинжилгээний хариу, хооллолтын онцлог, хавсарсан өвчнийг харгалзан танд тохирсон хяналтын төлөвлөгөө, хооллолтын зөвлөгөөг өгнө. Бид танд айдасгүй, тайван орчинд, мэргэжлийн өндөр түвшний тусламж үйлчилгээг үзүүлэхэд бэлэн байна.

Бүх төрлийн уламжлалтын багц маань 5 хоногийн 200,000₮ болж ХЯМДАРЛАА

Холбоотой мэдээлэл

Бидний үйлчилгээ